De skyline van Heist verandert… Heist hoger op…
André Desmidt
Tot in de 19de eeuw bestond Heist uit een kleine dorpskern met kleine lage huisjes bestaande uit één bouwlaag en een dak. De landmarks beperkten zich tot een vuurtoren en een kerktoren, een molen en later een watertoren. Pas sinds de opkomst van het toerisme in de tweede helft van de 19de eeuw werd er hoger gebouwd. Rijken uit het binnenland, gevolgd door enkele lokale rijken, begonnen woningen te bouwen met meerdere verdiepingen (standaard was een half verdiep in de kelder met half verdiep boven de grond en dan nog twee bouwlagen en een zolderverdieping.
Later kwamen er systematisch verdiepingen bij… de macht van het geld...
Kerk Sint-Antonius 1875 ---- Vuurtoren 1907
Het waren oriëntatiepunten ook voor de scheepvaart.
Heist – voorheen Koudekerke – had een centrum met kleine huisjes bestaande uit één bouwlaag en een dak. Het oude stratenpatroon bestaat nog steeds waardoor Heist door de hoogbouw dreigt te verstikken !
Men had kleine huisjes in de duinen deels overgewaaid door duinenzand. Die mensen werden vergeleken met de konijntjes in de duinen vandaar de lapnaam voor de Heistenaars: de dunepoepers.
De Garre was ook een typisch voorbeeld van dergelijke kleine behuizing.
Toen men met de stenen van de afgebroken kerk het steegje De Moefe bouwde waren het ook dergelijke kleine huisjes. (gevelbreedte max 4 meter)
Men hield veel van “koterij” dat wil zeggen een toilet buiten en soms een keukentje om vis te bakken en dan het zwijnskot. In de zomer ging men in zee en in de winter zorgde men voor de huisdieren: kippen, konijnen en een varken. Eetbaar afval diende nog voor iets of: de voorbode van sorteren…Waren onze voorouders zo milieubewust of wilden ze hun etensresten kwijt in een tijd dat er nog geen ophaling van het huisvuil met de vuilkar was ? (vroeger gewoon een open camion)
De Knokkesstraat (einde Moefe)
De Vissersstraat
Met de komst van het toerisme tweede helft 19de eeuw werden er grotere huizen gebouwd. Men sprak van villa’s. Er was een standaarduitvoering op de zeedijk met een half verdiep in de kelder met een venster aan de voorgevel om licht binnen te laten. Deze gebouwen die meestal tweede verblijven waren van de rijke burgerij uit het binnenland voorzagen in de kelderverdieping een woonst voor het personeel. De slaapkamers waren meestal onder de dakpannen. Op de eerste verdieping was er een terras zodat de rijken de voorbijgangers konden gade slaan. Kwatongen zeggen dat de rijken neerkijken op het gewone volk, beschermd voor de zon want bruinen dat was toen nog voor de boeren en bouwvakkers.
Men noemde die woningen de belle époque huizen (In Blankenberge hebben ze er enkele bewaard en er een museum aan gewijd).
Ook de rijke lokale burgerij bouwde grote huizen om zelf te bewonen, zonder personeel. Vb het kasteeltje in de Kursaalstraat.
Gerenoveerde woning burgemeester Leopold Desutter (1893) --- Gerenoveerde Pastorie St-Jozefstraat 1876
Villa’s zeedijk einde 19de eeuw ---- Oude pastorie Heistlaan (1ste melding 14de eeuw)
Vooral na WO II kwamen er appartementsgebouwen. En zeker in de periode golden sixties. Appartementen werden niet alleen woongelegenheden maar ook koopwaar. Men bouwde om te verkopen, om geld te verdienen, winst te maken.
Graaf d’Ursellaan ---- laguna Beach: een muur in de polders
Cap Horn ---- Recente bouw Koudekerkelaan
De gebouwen werden meersgezinswoningen. Niet alleen voor eigen inwoners maar ook voor mensen die aan de kust een tweede verblijf wensten. Booming business met een goed rendement want de vastgoedprijzen stegen meer dan de waarde van het geld.
Hoogbouw wilde evenwel ook zeggen aanpassing van de rioleringen en de wegenis hetgeen nu volop gebeurt in Heist. Werken die in de winter uitgevoerd worden want in de zomer stoort dat teveel de vakantiegangers.
Positief gevolg van al die noodzakelijke werken is dat Heist permanent vernieuwd wordt. Voor sommigen een voordeel voor anderen een gemiste kans om de vroegere eigenheid te bewaren.
Heldentoren ---- HOOST torengebouw Maes- en Boereboomplein
De laatste evolutie is de bouw van losstaande torens. Schaduw, wind en horizontbevuiling. Meestal is dergelijke bouwvergunning het resultaat van lang onderhandelen want de bouwheer moet steeds een supplementaire opdracht uitvoeren. Zo moet de aannemer van de toren in de Knokkestraat ook een ondergrondse parking realiseren op het Heldenplein.
Wait and see…
Protest tegen de windmolens in zee wegens horizontbezoedeling… Laguna Beach verstoorde het ongerepte polderlandschap.
En nu de torens… de toekomst zal uitwijzen of dit een zegen is voor Heist dat stedenbouwkundig stilaan maar zeker een tweede Knokke wordt !
Doorgang Heist: nieuw en mooi
Resultaat van de werken: Men krijgt zicht op het eindresultaat. Het verbrede voetpad Graaf d’Ursellaan wordt geplaveid en iedereen is het er over eens: prachtig. Een stevige en aantrekkelijke betegeling, veel groen, ruime terrassen. Nu nog wat nieuwe winkels en Heist heeft ook een beschutte promenade vol zon en zonder zeewind.
Een echte “boulevard” !
Ook de tuin aan de noordzijde van de Knokkestraat is een duidelijke verbetering. Omwonenden zijn vol lof.
[DOWNLOAD HET OORSPRONKELIJK DOCUMENT]