Negentig jaar warme bakker in de Polderstraat
André Desmidt
In 1930 nam het kersverse koppeltje Willy De Grauwe en Maria Savels het initiatief om in de Polderstraat een huis te bouwen met winkelpand en bakkerij. Het was de eerste winkel in deze straat. Later zouden er nog een tiental volgen.
In die tijd telde de Polderstraat amper zeven woningen want de uitbreiding van Heist oostwaarts was pas begonnen.
Het gezin van zijn ouders telde vijf kinderen : Willy,Julia (zuster Elise), Marcelline, Marie-Louise (zuster Emilia) en Martha (zuster Elise)
Grootvader Willy De Grauwe kwam uit een diepchristelijk gezin van vijf kinderen. Drie zussen traden in het klooster.
De kleuterschool volgde hij bij de zusters, lager onderwijs in de gemeenteschool en lager middelbaar bij de frères. Op 15-jarige leeftijd besloot hij bakker te worden.
Echtpaar Willy De Grauwe – Maria Savels
Zijn eerste ervaringen als bakkersgast deed hij op bij bakker Jan Gevaert, later bij Leopold Savels uit de Vlamingstraat (die ook een dochter had de latere echtgenote) en daarna bij bakker Albert Vandepitte. Bij Savels leerde Willy niet alleen de bakkersstiel kennen maar ook de dochter !
Tijdens zijn legerdienst (toen 24 maanden – hij was 19 jaar) werkte hij als brigadier in de militaire bakkerij in Gent.
Na zijn legerdienst werkte hij gedurende twee winters bij de voorzitter van de Belgische bakkers te Brussel.
Hij kreeg er bijscholing en behaalde zijn diploma.
Toen hij startte in de Polderstraat was hij dus een volleerd bakker !
Sinds 1931 wordt een deel van Heist bevoorraad met hun brood… lekker vers van de warme bakker en nog steeds proeft men het ambachtelijke.
Het brood werd verkocht in de winkel door de bakkerin Maria maar werd ook aan huis besteld. Aanvankelijk met de hondenkar en later met de auto.
Knecht was Jerome Cassiers.
Tijdens de oorlog waren het zeer moeilijke tijden. Brood bakken met weinig zout, zonder gist, zonder steenkool…
En toch hielp Willy nog mensen die het zeer moeilijk hadden. Hij was een zeer sociaal en een geëngageerd persoon.
Bakker Willy met zijn hondenkar
Trouwens bakkerij Gevaert is op heden de enigste bakkerij in Heist met een broodronde.
Toen het verboden werd om met een hondenkar rond te rijden kocht Willy een Ford.
Tijdens de oorlog maakte het gezin ook de evacuatie mee en de vlucht naar Knokke. Willy werd aangesproken door de Knokse burgemeester Camille Deckers om verder brood te bakken voor de mensen uit Heist. Geen gemakkelijke klus want de basisingrediënten ontbraken. De leegstaande bakkerij van Dumarey werd gebruikt en het meel werd getransporteerd van de bakkerij in Heist naar Knokke. Toen de brandstofschaarste alarmerend werd voerde men kolen aan vanuit de koninklijke villa.
En de bakkers (5) bakten voort…
Het gezin kreeg drie kinderen: Marcelline, Karel en Pol.
Marcelline hielp haar moeder in de winkel en de zoons verzorgden de broodronde.
Karel had later een pension in de Kursaalstraat en werd schepen in Knokke-Heist.
Pol had een winkel aan het Maes- en Boereboomplein.
Willy had een groot hart en was een goed mens. De overschot van het brood werd aan de boeren gegeven. Maar ook minder begoede mensen konden genieten van zijn vrijgevigheid. Vandaar zijn populariteit wellicht en zijn succes in de politiek.
Hij was gedurende ruim 40 jaar kerkmeester en bracht het zelfs tot schatbewaarder.
Hij was ook een fervent schutter bij de Duinengalm waar hij jarenlang de functie van stadhouder bekleedde. Hij was ook voorzitter van de C.O.O. van 1953 tot 1958 (nu OCMW).
Hij was voorzitter van de bakkersbond en voorzitter van t’ Heist Best.
Bij de koninklijke harmonie Sint Cecilia Heist was hij lange tijd spelend lid. En overal maakte hij zich verdienstelijk en maakte er ook vele vrienden.
Op de CVP-lijst van Burgemeester de Gheldere bracht hij het tot schepen.
Marcelline wist ons te vertellen dat er vroeger maar drie soorten brood waren: een “menoagebrood” dat was een groot rond brood met in het midden een putje. En dan had je nog bruin brood en witbrood volgens formaat een rond of een blokje (boulootje).
Alleen de zondag waren er pistolets en koffiekoeken (boterkoeken).
Bij speciale gelegenheden werden ook speciale koeken gebakken. Denken we maar aan Sinterklaas.
Volgens Wikipedia was de gemiddelde prijs van een brood in de jaren vijftig (vorige eeuw) 17 eurocent. (ongeveer zes Belgische frank)
Het brood werd thuis gesneden met een broodmes. Het was gebruikelijk dat de vrouw des huizes op de keerzijde van het brood – voor de eerste snede – een kruis sloeg.
Bij rondborstige dames was er steeds de vrees dat de vrouw zo actief zou snijden en haar boezem zou raken…
Na de oorlog werden snijmachines aangekocht en verkocht men gesneden brood. De papieren zak was afzonderlijk te betalen. Sommige mensen recupereerden de gebruikte zak. Een klant verzamelde de gebruikte zakken, ging er eens over met het strijkijzer en bracht ze dan terug voor hergebruik.
In 1972 namen dochter Marcelline en echtgenoot Joseph Gevaert (uit Veldegem) de zaak over.
Hoewel de zaak haar authenticiteit behouden heeft zijn er toch al diverse moderniseringswerken uitgevoerd. De voorgevel werd aangepast (nieuwe poort) en momenteel is men reeds aan de derde over.
Eerst bakken op hout en kolen. Later overschakeling naar mazout en tenslotte elektriciteit als energiebron.
In het milleniumjaar 2000 nam de enige zoon Jan, samen met zijn echtgenote Severine Allegaert, de zaak over. Marcelline deed het nu wat rustiger aan maar kwam toch nog regelmatig in de winkel.
Jan kreeg een professionele opleiding in Brugge Ter Groene Poorte.
Hoewel de bakkerij al enkele malen gemoderniseerd werd bleef de winkel intact.
Nog steeds is de zaak gekend om hun heerlijk rozijnenbrood ,zalige slagroomtaart, en ouderwetse pudding met identieke bereiding zoals in de tijd van Willy.
Na negentig jaar dus nog steeds een aanrader, een bezoekje waard.
Moeder Marcelline met opvolgers Jan Gevaert en echtgenote Severine Allegaert.
Bronnen:
- Gesprek met moeder Marcelline en het bakkerskoppel Jan Gevaert-Severine Allegaert. Tekst verschenen in 1991 nr 4 tijdschrift Heyst Leeft met een gesprek met Willy De Grauwe opgemaakt door Rita Vandewalle.
- Gesprek met Karel De Grauwe en Simone Slabbinck in 2004 opgemaakt door André Desmidt
- Gesprek met Marcelline, Jan en Severine 2021
- Collectie De Vent
******************************************
Prijsuitreiking zomerzoektocht Heyst Leeft
Opnieuw werkte bestuurslid Vinz Vermeille een zoektocht uit met de bedoeling inwoners en toeristen kennis te laten maken met enkele onbekende plaatsen in Heist.
Laureate werd Nadine Clauws gevolgd door Saskia Scherrens en als derde Luc Bultinck. De eerste prijs was een waardebon €75 voor restaurant Old Fisher
10 deelnemers hadden alles juist zodat de schiftingsvraag het eindklassement bepaalde
[DOWNLOAD HET OORSPRONKELIJK DOCUMENT]