Een stukje Schuldhofhistorie

Een stukje Schuldhofhistorie

Norbert Maertens

Het is in het jaar 1894 in december, dat de gemeenteraad van Heist tot het besluit komt om de visserswoningen van het “Schuldhof” te onteigenen nadat werd toegezegd dat de onteigenden nog zes maanden in hun onteigende woning zullen mogen blijven wonen. Daarna wordt alles afgebroken.

Dit bericht verscheen in het Belgisch Staatsblad van 10 december 1894.

De vissershuisjes werden afgebroken nadat verschillende gezinnen nog zes maanden in hun huisje hadden verbleven.

Het bleef jarenlang stil op het oude Schuldhof. De schuttersmaatschappij “Sint-Sebastiaensgilde” kwam er sporadisch oefenen en verder werd het hof een verlaten duin. Tot de vissers van het vroegere Schuldhof zelf huisjes begonnen te bouwen, voornamelijk in de nieuw getrokken Garnaalstraat. Dit gebeurde op het einde van de negentiende eeuw.
In 1901 beslisten de vroede gemeentevaderen van Heyst dat een eene vischmijn daar helemaal op zijn plaats zou zijn.

Uit het verslag van de zitting van 10 april 1901:

Punt 2 – maken eener vischmarkt

De heer De Groote geeft verslag namens de commissie der werken die aan den Raad voorstelt nevens het huis van Albien Janssens twee loten te laten liggen van 6 meters ieder voor bouwgrond en het overige omtrent acht meters met de twee loten palende aan de huizen Cattoor en Vantorre in eene vischmijn te herscheppen.

De heer Maes vraagt waar men nogmaals geld zal halen om de kosten daarvan te dekken.

De heer De Groote denkt dat de kosten de 2.000 frank niet zullen overtreffen aangezien de gemeente eigenaar is van de grond en de kalsijstenen in depot heeft. Hij vraagt dat de heer Bailyu, stadsbouwmeester, onmiddellijk zou gelast worden een plan met bestek op te maken.

Zijn voorstel werd met eenparigheid van stemmen aanvaard.

Tijdens de zitting van 22 mei van datzelfde jaar wordt de aanbesteding goedgekeurd. Het bedrag dat wordt toegewezen bedraagt 2.999,99 frank.
Datzelfde jaar wordt de vismarkt gebouwd en zal gedurende acht jaar in gebruik zijn. In 1909 wordt ze afgebroken.

Nieuwe straten

In het jaar 1909 worden de nieuwe straten in gebruik genomen: de Brouwersstraat, de Garnaalstraat en de Dwarsstraat.

Die straten waren al op het einde van de negentiende eeuw getraceerd maar de eerste loten voor een openbare verkoop weren eerst in 1909 gepubliceerd.

De loten waren allemaal eigendom van de gemeente Heyst door de onteigening in 1894. Vier van die loten situeerden zich in de Garnaalstraat en één lot lag in de Dwarsstraat. De verkoop greep plaats in het gemeentehuis in aanwezigheid van alle vooraanstaanden van Heyst. Dat waren: Hector Van de Putte, bakker en burgemeester, Gustaaf De Groote, handelaar en schepen, Eduard Coornaert, landbouwer en schepen, Louis du Bois, gemeentesecretaris, Louis Bailliu, aannemer en gemeenteraadslid.

Verder waren nog “ten bijwezen” de veldwachter Camiel Bonte en Gustaaf Fonteyne, wonende in Brugge. De verkoop werd voorgezeten door de heer Fraeye, doctoor in de rechten, met verblijfplaats te Brugge.

Zo werden de verkopen één tot vier toegewezen aan de heer Albien janssens, aannemer te Heyst-aan-zee voor de principiële koopsom van vierentwintigduizend franken, boven de veilingskosten en vijfhonderdveertien franken, twee centiemen voor de borduren en trottoirs welke som hij zoo dadelijk gekweten heeft in handen van mijnheer Van Besien, gemeenteontvanger, dewelke in zijn hoedanigheid van ontvanger der gezegde gemeente daarvan kwitantie verleent.

Koop vijf aan mijnheer Leopold De Waele, visser, wonende te Heyst-aan-zee, alhier aanwezig en aanvaardende, mits zijne principiële koopsom van negentienhonderd en vijftig franken, boven achtenzestig franken zeven en tachtig centiemen voor borduur- en trottoirkosten, als welke sommen hij – benevens de veilingskosten – gekweten heeft in handen als voorzegd, waarvan kwitantie.

De eerste bewoners van de Garnaalstraat

De heer Joseph De Paepe heeft deze opzoekingen verricht waardoor we nu een inzicht verkrijgen in wat hier ongeveer een eeuw geleden gebeurde, wie hier in die tijd leefde en welke beroepen zij uitoefenden. Je zal zien dat er een groot aantal vissers woonden. Mogen wij dan niet met een zekere fierheid zeggen dat wij als erfopvolgers en bewoners van die straten de Heistse visserij hoog in het vaandel dragen ?

Garnaalstraat 1

Dobbelaere Ludovicus, werkman geboren te Heyst 27 januari 1856 en Vantorre Juliana, huisvrouw geboren te Heyst 30 januari 1832
Kinderen Jacobus (2.1.1864) visser – Jan (5.1.1868) visser – Melanie (16.9.1870) – Leopold (1.6.1872) visser
De ouders van Dobbelaere Ludovicus woonden in Jan Dobbelaere en Joanna Edelinck

Later woonden er
Dobbelaere Leopold gehuwd met De Paepe Bloncina met kinderen Lodewijk en aria
Dobbelaere jacobus – visser – echtgenoot van Loeys Melania met kinderen Josephina, Sylvia en Louis.

Garnaalstraat 2

Vantorre Leopold – visser – geboren Heyst 10 december 1836 en Landschoot Virginie – kleermaakster – geboren Moerkerke 28 april 1844

Kinderen
Alphonsius – visser – 27.5.1868,August – visser – 18.3.1872, Henricus – visser – 23.10.1873
Elisabeth 26.11.1875, Franciscus 22.11.1877, Leopold 10.6.1881, Maria 21.8.1886

Daarna
Vantorre Henricus – visser – 23.10.1873 gehuwd met Steevens Augusta – huisvrouw – 16.6.1874 en hun kinderen
Antoinette 10.10.1897, Julia 23.12.1899, Angela 5.1.1901

Daarna
Vantorre Alphonsius – visser – 27.5.1868 gehuwd met Van Houtte Elisabeth – huisvrouw 9.3.1873 en hun kinderen
Josephina 18.3.1893, Camille 8.2.1897, Magdalena 2.3.1898, Camiel 2.6.1899
Gentillis 13.7.1900

Het is bijna niet te geloven met welk groot aantal men in die kleine huisjes woonde. Comfort, hygiëne en accommodatie zullen er wel met de beperkte middelen aanwezig geweest zijn.

Garnaalstraat 3

Malfait Leopold – visser – 29.4.1854 gehuwd met De Groote Melanie – huis vrouw – 17.1.1861

Garnaalstraat 4

Helsmoortel Louis – visser – 28.5.1864 gehuwd met Savels Maria – huishoudster – 15.5.1869 en de kinderen
Joseph 27.2.1891, Virginia 30.1.1893, Leopold 26.7.1894, Marguerite 20.9.1895
Alma 3.2.1897, Magdalena 29.8.1898, Charles 12.11.1901

Garnaalstraat 5

De Groote Pieter – visser – 27.2.1839 gehuwd met Vlietinck Blondina – huishoudster – 24.7.1839 en hun kinderen
Leonie17.4.1869, Leopold 27.10.1875, Jacob 25.4.1879,

Garnaalstraat 6

Brouckaert Leopold – visser – 18.6.1863 gehuwd met Knudde Elodia – huishoudster- 1.11.1865 schoonmoeder Utterwulghe Joanna en de kinderen
Blondina 27.3.1887, Jacobus 29.7.1890, Elisa 28.9.1893, Victorina 17.4.1896
Anna 3.3.1900

Garnaalstraat 7

Martony Joseph – timmerman- 11.3.1868 gehuwd met Beernaert Virginie – huishoudster – 1.4.1870, de weduwe-schoonmoeder Neyts Joanna 17.1.1825 en de kinderen
Louis 9.11.1888, Constant 25.10.1890, Alida 19.7.1892, Maria 22.5.1897

Garnaalstraat 8

Desmidt Domien – visser – 28.3.1845 gehuwd met Ackx Virginie – huisvrouw – 3.5.1845 en de kinderen
Rosalie 8.5.1874 en haar dochter Marie 24.4.1896
Marie 14.1.1877, Joseph 18.2.1880, Blondina 9.12.1882

Garnaalstraat 9

Van Dierendonck Frans – visser – 2.7.1855 gehuwd met Verquailie Stephanie – huisvrouw – 8.8.1856 en de kinderen
Marie 1.6.1879, Elisa 5.8.1881, Hippoliet 17.8.1881, Bertha 15.2.1885, Ludovicus 23.4.1887
Frans verging in zee op 28.9.1888 en zijn vrouw hertrouwde met De Graeve Pieter – werkman – 4.8.1864 e zij kregen volgende kinderen
Ceasarine 24.3.1893, Irma 11.5.1894, Julma 13.8.1896, Juliaan 19.4.1898
I

nwonend ook Laseure Franciscus – werkman – 2.2.1879 en echtgenote Van Dierendonck Elisa – huisvrouw – 5.8.1881 en ook inwonend schoonmoeder Van Dierendonck Joanna en Verquailie Thomas

Garnaalstraat 10

Van Dierendonck Lodewijk – visser – 15.7.1859 gehuwd met Neyts Maria – huisvrouw – 18.9.1888 en kinderen
Alexander 6.11.1881 - Joannes 6.5.1883 - Frans 31.8.1884 - Eugenia 27.9.1886 -
Pieter 21.9.1889 - Renatus 9.11.1891 - Julianus 2.6.1893 - Helena 8.8.1894
Hortense 25.12.1896 -Germana 15.5.1899

Garnaalstraat 11

Brouckaert Anselmus - visser – 9.7.1849 gehuwd met Ackx Rosalia 1.8.1849 en kinderen
Mathilda 7.6.1879 - Eugenia 31.10.1881 - Franciscus 19.8.1883 - Ludovicus 31.10.1884
Melania 3.1.1888 - Leopoldus 23.5.1889 - Joannes 28.12.1890 - Marie 28.11.1892
Oscar 5.9.1895

Garnaalstraat 12

Mallait Pieter – werkman – 6.5.1829 gehuwd met Vantorre Isabella – huisvrouw – 1.7.1823

Garnaalstraat 13

Vantorre Amandus – visser – 5.12.1847 gehuwd met Pintelon Romanie – huisvrouw – 29.9.1846 met inwonende broer Vantorre Amanus ,en kinderen
Petrus 7.12.1875 - Helena 26.4.1881 - Maria 8.2.1883 - René 23.4.1901
Vantorre Petrus – visser – 7.12.1875 en echtgenote Gezelle Stephania – huisvrouw – 12.7.1879

Garnaalstraat 14

Savels Petrus – visser – 26.6.1847 gehuwd met Landschoot Rosalia 11.4.1846 en kinderen
Pharaïlde 20.1.1869 - Lodewijk 19.12.1870 - Constant 10.1.1873 - Julia 9.9.1874
Leonia 10.1.1878 - Frans 27.11.1879 - Rosalia 13.6.1882 - Maria 25.4.1887 - Elisa 10.8.1889
Nahalia 23.9.1891 - Petrus 17.8.1896

Hier woonde ook de broer van Petrus namelijk Savels Lodewijk – visser – 19.12.1870 gehuwd met De Klerck Nathalia 26.12.1873 en hun kinderen
Camille 10.4.1894 - Irma 22.4.1895 - Petrus 17.8.1896 - Ludovicus 9.10.1898 - Alphonsus 4.10.1900 - Zoé 26.11.1900

Garnaalstraat 15

Thiel Karel – visser – 30.11.1840 gehuwd met Latruwe Mathilde – huisvrouw – 10.3.1843 en kinderen
Vincent 2.10.1870 - Rosalie 17.3.1880 - Constant 5.5.1883 - Maria 24.12.1885
Inwonend het gezin Thiel Petrus – visser – 1.4.1867 gehuwd met Vandierendonck Virginie – huishoudster – 2.4.1866

Daar woonde ook schoonzoon Vandierendonck Franiscus – visser – 18.2.1869 gehuwd met Van Hove Clementina – huishoudster – 15.4.1878 met hun kinderen
Theophile 20.8.1892 - Ludovicus 3.2.1894 - Joannes 13.9.1895 - Clementina 16.6.1897
Maria 8.2.1899 - Evaristus 15.5.1900

En nog een andere schoonzoon Vandierendonck Theophile – visser – 30.10.1875

Garnaalstraat 16

Latruwe constant – visser – 29.7.1866 gehuwd met Van Daele Sylvia – huishoudster – 5.4.1864 en hun kinderen
Augustus 8.12.1888 - Maria 17.4.1891 - Bertha 30.6.1892 - Nathalie 24.4.1894
Irma 8.2.1896 - Camilla 20.5.1898 - Theophilus 7.8.1899 - Alicia 23.11.1900